3D Yapboz Nasıl Yapılır?
Evde 3D yazıcın varsa veya bir arkadaşının 3D yazıcısı varsa küçük bir rica ile elindeki bir modeli yapboz parçalara ayırıp tek baskıda basmak mümkün. Mantık basit: Modelinin ölçülerine uygun bir “puzzle cutter” üretip bunu PrusaSlicer’da modifier olarak kullanıyorsun; cutter, modelin içinde “boşluk” oluşturup parçaları ayırıyor.
Gerekenler
-
PrusaSlicer (veya Prusa’nın eski anlatımlarında geçen Slic3r PE)
-
Kesilecek bir STL/OBJ (düz tabanlı/kabartmalı modeller daha iyi sonuç verir)
-
Puzzle cutter üretmek için:
-
Kolay yol: Puzzlecut Generator (web)
-
Alternatif: OpenSCAD + Prusa’nın cutter script’i
-
1) Uygun modeli seç ve hazırla
En iyi sonuçlar genelde düz tabanlı, kabartmalı (relief/terrain/plaka) modellerde çıkar. Model çok “sığ” kalıyorsa, Prusa önerisiyle Z eksenini %5–%30 büyütmek kabartıyı daha okunur yapar.
İpucu: Çok ince detaylı yüzeyler, parça birleşimlerinde kırılganlık yaratabilir.
2) PrusaSlicer’da modeli içe aktar ve ölçüleri not et
-
PrusaSlicer’da Advanced mode aç.
-
Modeli içe aktar (sürükle-bırak olur).
-
“Place on face” ile doğru yüzeye yatır, gerekirse ölçekle.
-
Sağ altta görünen X–Y–Z ölçülerini not al (cutter üretirken lazım).
3) Puzzle cutter’ı üret (en kolay: online generator)
Puzzlecut Generator sayfasında şunları giriyorsun: X, Y, Z, parça boşluğu ve parça boyutu aralığı.
-
Space between pieces (parçalar arası boşluk): 0.2 mm öneriliyor.
-
“Average piece size” (min–max) ile parça sayısını / zorluğu belirlersin.
-
Kilitler “çok ince boyun” gibi çıkarsa generator’ı tekrar çalıştırıp yeni dağıtım üretmek normal.
4) PrusaSlicer’da kesme işlemi (modifier ile)
-
Modele sağ tık → Add modifier → Load → cutter STL’ini seç.
-
Ölçekle oynadıysan, cutter ve modelin ölçülerini eşitle (Prusa, cutter’ın her eksende biraz büyük olacağını not eder).
-
Cutter ile model tam üst üste gelecek şekilde konumlandır (cutter her yandan azıcık taşsın, Z boyunca tamamen kessin).
-
Modifier ayarlarını ekle ve şu değerleri ver:
-
Infill: 0%
-
Bottom layers: 0
-
Top layers: 0
-
Perimeters: 0
-
-
Slice et, önizlemede parçaların ayrıldığını kontrol et.
5) Baskı: kritik nokta ilk katman
Bu işin “başarı/başarısızlık” noktası genelde ilk katman:
-
Nozzle çok alçaksa parçalar birbirine kaynar ve sökmesi zorlaşır.
-
Gerekirse Live Adjust Z ile ilk katmanı düzelt.
-
Hâlâ yapışıyorsa Prusa’nın önerisi: Elephant foot compensation ~0.4 mm deneyebilirsin.
-
Alternatif çözüm: Raft ile basmak.
Daha iyi sonuç için 5 pratik ipucu
-
Parça sayısını abartma: İlk denemede daha büyük parçalar seç, sonra küçült.
-
Boşluğu düşürme: Cutter X/Y boyutunu azaltma; boşluk azalırsa yapboz sökmesi zorlaşır.
-
Z kabartıyı güçlendir: Model sönük görünüyorsa Z’yi biraz büyüt.
-
Kırılgan kilitleri ciddiye al: Çok ince “boyun” gördün mü yeniden cutter üret.
-
Üst yüzey kalitesi: Top/bottom layer mantığını anlamak, üst yüzeyin düzgün çıkmasına yardım eder (top layer “köprüleme” yapar).
Sık karşılaşılan sorunlar ve hızlı çözümler – 3D Yapboz Nasıl Yapılır?
Parçalar ayrılmıyor / birbirine yapışmış
-
İlk katman çok sıkışmış olabilir → Live Adjust Z
-
Elephant foot compensation / Raft dene
Parçalar çok gevşek, aralar fazla açık
-
“Space between pieces” değerini kontrol et (0.2 mm iyi başlangıç)
Kilitler kırılıyor
-
Cutter’ı tekrar üret (daha “kalın boyun” yakalayana kadar)
-
Parça boyutunu büyüt (min–max aralığını yükselt)