Çikolatanın Kısa Tarihi
Çikolata denince bugün aklımıza genelde tablet çikolatalar, sıcak çikolata, tatlılar veya kahvenin yanına yakışan küçük atıştırmalıklar geliyor. Ama çikolatanın hikayesi aslında bugünkü halinden oldukça farklı bir yerde başlıyor. Çünkü çikolata ilk başlarda yenilen değil, içilen bir şeydi.
Kakaonun tarihi Orta Amerika’ya, Maya ve Aztek kültürlerine kadar uzanıyor. O dönemlerde kakao çekirdekleri bugünkü gibi şekerle karıştırılıp tatlı hale getirilmiyordu. Çekirdekler işleniyor, eziliyor ve suyla karıştırılarak yoğun, acı, köpüklü bir içecek hazırlanıyordu. İçine bazen acı biber, mısır unu, çeşitli baharatlar veya doğal tatlandırıcılar ekleniyordu. Yani ilk çikolata, bugünkü sıcak çikolatadan çok daha sert karakterli bir içecekti. Tatlı değil; acı, yoğun ve baharatlıydı.
Kakao aynı zamanda sadece gündelik bir yiyecek-içecek değildi. Değerli görülüyor, törenlerde kullanılıyor, soylular ve savaşçılar tarafından tüketiliyordu. Hatta bazı dönemlerde kakao çekirdeklerinin ticarette değerli bir değişim aracı olarak kullanıldığı da biliniyor. Çikolatanın Avrupa’ya gelişiyle birlikte işler değişmeye başladı. Başta yine içecek olarak tüketildi ama zamanla içine şeker, tarçın ve vanilya gibi malzemeler eklendi. Böylece acı kakao içeceği, Avrupa damak tadına daha uygun, tatlı bir içeceğe dönüştü. Bir dönem çikolatanın oruçta içilip içilemeyeceği, keyif verici bir içecek sayılıp sayılmayacağı gibi tartışmalar da yaşandı. Yani çikolata sadece mutfakta değil, kültürel ve dini tartışmaların içinde de kendine yer buldu.
Bugün yediğimiz anlamdaki katı çikolata ise çok daha sonra ortaya çıktı. 1800’lü yıllarda kakao işleme tekniklerinin gelişmesiyle kakao yağı, kakao tozu ve şeker daha kontrollü şekilde kullanılmaya başlandı. 1847 yılında İngiltere’de ilk modern katı çikolata barı üretildi. Bu, çikolatanın sadece içilen bir içecek olmaktan çıkıp yenilen bir ürüne dönüşmesinde önemli bir dönüm noktasıydı. Daha sonra 1875 yılında İsviçre’de sütlü çikolata geliştirildi. Sütün çikolataya eklenmesiyle daha yumuşak, daha tatlı ve daha kremamsı bir lezzet ortaya çıktı. Aslında bugün marketlerde gördüğümüz çikolataların temeli de bu dönemde atılmış oldu. Kısacası çikolata; acı, baharatlı ve törensel bir içecek olarak başladığı yolculuğunu, 1800’lü yıllarda katı çikolataya, ardından sütlü çikolataya dönüşerek sürdürdü. Bugün sevdiğimiz çikolatanın arkasında, yüzyıllara yayılan oldukça ilginç bir dönüşüm hikayesi var.
Tarihsel Esinli İlk Çikolata Tarifi
Bu tarif, Maya ve Aztek dönemindeki kakao içeceklerinden ilham alan basit bir uyarlamadır. Tam olarak “orijinal tarif” demek zor; çünkü o dönemin tarifleri bugünkü gibi ölçülü ve yazılı değildi. Ama fikir olarak ilk çikolata deneyimine oldukça yakındır.
Malzemeler
- 2 su bardağı su
- 2 yemek kaşığı saf kakao tozu
- 1 çay kaşığı mısır unu
- 1 küçük tutam acı biber veya pul biber
- 1 küçük tutam tarçın
- İsteğe bağlı olarak çok az bal
Hazırlanışı
Suyu küçük bir tencerede ısıtın ama kaynatmayın. İçine kakao tozunu ve mısır ununu ekleyip iyice karıştırın. Ardından acı biberi ve tarçını ekleyin.
Karışım hafif koyulaşınca ocaktan alın. Eski yöntemlerde bu içecek köpürtülerek içilirdi. Bunun için karışımı bir kaptan diğerine birkaç kez yüksekten dökebilir ya da küçük bir çırpıcıyla köpürtebilirsiniz.
Sonuç, alıştığımız sıcak çikolata gibi tatlı ve yumuşak olmayacak. Daha yoğun, daha acı ve baharatlı bir içecek olacak. Ama zaten asıl ilginç tarafı da bu. İşte karşınızda ilk çikolata.